Problemy ortopedyczne



Opublikowano : 2006-06-09 (39201 odsłon)

        Do drobnych problemów ortopedycznych zalicza się stawianie stóp do środka, kolana szpotawe i koślawe oraz płaskie stopy. Jeżeli któraś z tych dolegliwości występuje u dziecka, to jest to powód do niepokoju. Lekarz powinien zbadać pociechę, żeby móc stwierdzić, co jest przyczyną usterek ortopedycznych. Zdarza się bowiem, że świadczą one o poważniejszej chorobie.

        Stopa szpotawa, inaczej przywiedziona, to bardzo częsty problem wśród dzieci. Można ją zauważyć tuż po urodzeniu. Staje się ona poważnym utrapieniem, jeżeli maleństwo uczy się stawiać swoje pierwsze samodzielne kroki. Niestety, szpotawa stopa w dużym stopniu utrudnia chodzenie. Maluszek bardzo często się przewraca.

            Trzeba odróżnić stopę szpotawą od końsko-szpotawej. W przypadku stopy szpotowatej nieprawidłowa jest budowa tylko i wyłącznie przedniej części stopy. Pięta umiejscowiona jest w linii goleni, a maluszek potrafi zgiąć stópkę o 90 st. lub nawet więcej.

            Stopa szpotawa najczęściej sama ulega korekcji. Nie trzeba stosować specjalnych zabiegów. Poprawa następuje samoczynnie około trzeciego lub czwartego roku życia. Nie zawsze jednak dzieje się tak, jak się tego oczekuje. W 10% wszystkich przypadków stopa dalej pozostaje szpotawa. Wtedy trzeba się zastanowić, co dalej. Zdarza się, że możliwa będzie dalsza samoistna korekcja stopy, jeśli wykaże się odrobinę cierpliwości. Nie zawsze jednak poprawa nastąpi, a zbyt długie oczekiwanie na poprawę może wpłynąć niekorzystnie na wyleczenie. Warto więc zastanowić się nad podjęciem leczenia. Wymaga ono założenia opatrunku gipsowego, rzadziej konieczna jest operacja chirurgiczna.

            Innym występującym wśród dzieci problemem ortopedycznym jest przyśrodkowe skręcenie piszczeli. Polega ono na tym, że kiedy kolano jest skierowane do przodu, to stopa obrócona jest do środka, mniej więcej o 20-30 st. U dorosłego prawidłowo zrotowana stopa  skierowana jest do zewnątrz. Skręcenie przyśrodkowe w większości wypadków ustępuje samoistnie do około trzeciego, czwartego roku życia.

            Szpotawe kolana szczególnie często występują u dzieci z zachodnich Indii i Afryki Zachodniej. Niepokojące jest, jeżeli kości nieprawidłowo wzrastają w obrębie nasad. Powoduje to, że skrzywienie znajduje się tuż pod kolanem.

            Innym problemem ortopedycznym, który często występuje u dzieci, jest krzywica niedoborowa. Jej charakterystyczną cechą jest wyraźne skrzywienie piszczeli. W celu stwierdzenia krzywicy niedoborowej należy zwrócić uwagę na zgrubienia w okolicy kostek, kolan, nadgarstków. Charakterystyczne jest jeszcze rozmiękanie kości czaszki, bruzda Harrisona, różniec krzywiczy.

            Przyczyną krzywicy jest niedobór witaminy D w organizmie. Jest ona niezbędna do prawidłowego działania układu mięśniowego i nerwowego. Aktywuje ona wchłaniane wapnia w jelicie cienkim. Wapń i fosforany stanowią mineralny budulec. Bez niego kości będą bardzo słabe. Z tego powodu będzie dochodziło do wielu wad. Jedną z nich jest krzywica.

            Krzywica najczęściej rozwija się w wieku niemowlęcym. Wtedy zapotrzebowanie na witaminę D jest największe. Wynika to z faktu, że okres niemowlęcy cechuje się bardzo intensywnym rozwojem fizycznym maleństwa.

            Częstym problem wśród dzieci jest utrwalone przodoskręcenie kości udowej. Polega ono na tym, że cała noga jest od biodra skręcona ku środkowi. Dziecko z taką wadą siada w charakterystyczny sposób. Polega to na tym, że siedząc, rozkłada nogi na zewnątrz. W większości wypadków, u około 80% dzieci, przodoskręcenie ustępuje około ósmego roku życia. Stosowanie butów ortopedycznych, specjalnych szyn nie jest skuteczne. Jeżeli wada nie mija po ukończeniu ósmego roku życia, to dziecko musi zostać poddane operacji osteotomii kości udowej.

            Spotykane jest też tyłoskręcenie kości udowej, które polega na tym, że dziecko stawia stopy na zewnątrz. Maluszek stoi, leży z nogami zrotowanymi o 90 st. w kierunku zewnętrznym. Przy próbie wyprostowania nóg w stawie biodrowym nie ma widocznego żadnego ruchu skręcania do wewnątrz. Rotacja zewnętrzna może być spowodowana wrodzonym zwichnięciem stawu biodrowego, dlatego warto zwrócić uwagę na zakres odwodzenia przy zgięciu kończyn w stawach biodrowych.

            Częstą wadą ortopedyczną są koślawe kolana. U 75% dzieci w wieku od dwóch do czterech lat, które siedzą ze złączonymi kolanami, można zauważyć odległość między kostkami przyśrodkowymi. Jeżeli dziecko leży, to odległość między kolanami, którą można zaakceptować, to 9 cm. Specjalistyczne obuwie, szyny, stosowanie ćwiczeń raczej nie mają żadnego wpływu na leczenie wady.

            W przypadku koślawych kolan niepokojące jest, jeżeli widać asymetrię, niski wzrost, zniekształcenia kostne. Świadczą one o tym, że problem jest dość poważny i należy jak najszybciej zasięgnąć porady specjalisty. Koślawe kolana powinny po jakimś czasie same ulec korekcji. W niektórych przypadkach zdarza się jednak, że wada nie zanika samoistnie. W takim wypadku powinno zostać dokonane spięcie przyśrodkowych części nasad. Zabieg ten wykonuje się, gdy dziecko ma około 10 lat. Korekcję można także przeprowadzić u dorosłych, stosując osteotomię korekcyjną.

            Do drobnych problemów ortopedycznych zalicza się płaskie stopy. Ogólnie płaskie stopy można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej będą należały stopy, które, choć nie są dobrze wyprofilowane, nie sprawiają żadnego bólu. W drugiej grupie będą się znajdować stopy, które będą przyczyną bólu, będą sztywne, o nadmiernej ruchomości. Innymi słowy - będą słabe lub spastyczne.

            Większość dzieci cierpiących na płaskostopie nie skarży się na żaden ból. Ponadto w niektórych przypadkach płaskostopie jest wynikiem uwarunkowania rodzinnego albo przynależności do jakiejś rasy. Specjalistyczne obuwie, ćwiczenia zazwyczaj nie dają upragnionych efektów. W niektórych przypadkach stosuje się zabiegi chirurgiczne. Jest to jednak zjawisko rzadkie.

            W grupie dzieci, którym występujące płaskostopie sprawia ból, sprawa jest poważniejsza. Istnieje wtedy możliwość zaburzeń kostnych lub zapalnych w obrębie stopy. Taki stan wymaga postawienia prawidłowej diagnozy i podjęcia leczenia. Bywa, że płaskostopie to wada, która może wskazywać na poważniejszą chorobę, np. wiotkość stawów, porażenie mózgowe, strzałkowe spastyczne stopy, zespół Downa.

            U dzieci może też pojawić się wiotkość stawów. Należy ją podejrzewać szczególnie w przypadku maluchów, które chodzą niezdarnie. O wiotkości stawów świadczą pewne symptomy. Jeżeli występują przynajmniej trzy z nich, to można mówić prawie na pewno o wiotkości stawów. W kończynie górnej do symptomów tych należą: nadmierny wyprost nadgarstka oraz stawów śródręczno-policzkowych, kciuka, łokci. W kończynie dolnej do niepokojących objawów należą: nadmierny wyprost w stawie kolanowym lub kostce. Na wiotkość stawów często mają wpływ zależności rodzinne. Wiotkość może stanowić również powód do podejrzewania jakiegoś uogólnionego zaburzenia, np. osteogenesis imperfecta, zespołu Ehlersa-Danlosa czy zespołu Marfana.

            Rodzice, którzy zgłaszają się do specjalisty, nierzadko są bardzo przerażeni. W wielu wypadkach nie ma specjalnych powodów do obaw. Większość drobnych wad ortopedycznych po jakimś czasie sama się koryguje. Przypadków, w których tak się nie dzieje, jest mało. Trzeba uzbroić się w cierpliwość. Ingerencja chirurgiczna należy do rzadkości. Ważne jest, aby rodzice wiedzieli, na czym polega dana wada i jakie są dalsze rokowania.

© Urwis.pl
autor: Magdalena Waloszek

 

 

Bibliografia:
1. H.B. Valman, ABC od 1. do 7. roku życia dziecka, Warszawa 1995;

2. W.S. Gomułka, W. Rewerski, Encyklopedia zdrowia, Warszawa 2000.



Opublikowano : 2006-06-09 (39201 odsłon)
Komentarze :