Ospa wietrzna



Opublikowano : 2006-05-20 (112056 odsłon)

        Ospa wietrzna, podobnie jak półpasiec jest wywoływana przez wirus VZV, który należy do rodziny Herpesviridae. Ospą można się zarazić poprzez kontakt z osobą, u której występuje półpasiec lub ospa wietrzna. Choroba ta dotyczy wyłącznie ludzi. Wirusy rozprzestrzeniają się drogą kropelkową i powietrzną. Można się zarazić przebywając nawet w odległości kilkudziesięciu metrów od osoby chorej.

        To, czy wirus VZV będzie przyczyną ospy wietrznej czy półpaśca zależy od stanu osoby zarażonej. Jeżeli dana osoba jest seronegatywna, to znaczy nie posiada przeciwciał, za pomocą których mogłaby się ochronić przed chorobą, to prawdopodobnie zarazi się ospą wietrzną. Jeżeli natomiast dana osoba posiada przeciwciała przeciwko ospie, to może zachorować na półpasiec.

            Chora osoba zaraża na dwa dni przed wystąpieniem wysypki, a kończy zarażać wraz z zanikaniem pęcherzyków. Nie od razu u osoby zarażonej pojawi się choroba. Okres wylęgania trwa około dwóch tygodni, a czasami potrzeba na to miesiąca.

            Ospa wietrzna nie jest tak groźna dla dzieci, które nie są przewlekle chore. W przypadku maluchów, które maja zaburzoną odporność, np. cierpią na białaczkę, choroba ta może się okazać groźna w skutkach. Trzeba zasięgnąć porady lekarza. Może on zalecić podanie immunoglobuliny przeciw wirusowi zoster. Niewykluczone, że wymagana będzie hospitalizacja. Immunoglobinę podaję się do 72 godzin od kontantaktu z osoba zrażoną.

            W trakcie trwania ospy wietrznej występuje gorączka, wysypka. Wysypka pojawia się rzutami w odstępach godzinowych. Rozpościera się na całym ciele. Jest niesymetryczna. Charakterystyczne jest to, że pojawia się również we włosach na głowie. Na początku wysypka ma postać różowych plamek. Wraz z rozwojem choroby plamki te przemieniają się w grudki, a potem w pęcherzyki wypełnione treścią surowiczą o perłowym odcieniu. Następnie pęcherzyki przechodzą w stadium zropienia. Pod koniec trwania choroby pęcherzyki przybierają formę krostek, które stopniowo przysychają i zamieniają się w strupki, które same opadają. Nie pozostawiają przy tym żadnych śladów blizn.

            W momencie, kiedy ospa jest w najbardziej dojrzałej formie wysypka jest wielopostaciowa. W ciągu kilku dni liczba rzutów wysypki wynosi od kilku do kilkunastu razy. W przypadku dzieci z upośledzeniem odporności wysypka może się utrzymywać nawet do kilku miesięcy.

            Często wysypka pojawia się na błonie śluzowej jamy ustnej oraz narządów moczowo- płciowych. Wykwity w jamie ustnej z reguły pojawiają się wcześniej niż na całym ciele. Zazwyczaj przybierają one formę pojedynczych pęcherzy. Czasami pęcherze pojawiają się również na dziąsłach. Od spodu są one obrzęknięte, sinoczerwone. Po pęknięciu pozostaje po nich nadżerka.

            Bardzo ważne jest, by dziecko wytrzymało i nie zdrapywało ze swojej skóry pęcherzyków. Jest to trudne dla tak małego człowieczka, gdyż cała skóra bardzo swędzi. Istnieje więc bardzo duża pokusa, by zdrapać swędzący pęcherzyk. Niestety taka czynność spowoduje, że na skórze pojawi się blizna, która pozostanie na całe życie. Warto więc zrobić wszystko, by zniechęcić swoją pociechę do drapania. Nie jest to łatwe zadanie. Trzeba wykazać przy tym sporo cierpliwości i stale tłumaczyć dziecku, że musi wytrzymać. Po latach pociecha z pewnością doceni fakt, że nie ma na twarzy lub w innych miejscach na ciele żadnych blizn.

            Warto zastosować się do praktycznych rad, które ułatwią maluszkowi to, żeby się nie drapało. Dobrze jest obciąć paznokcie dziecka jak najkrócej, aby trudniej mu było zdrapać pęcherzyk. Nie zaszkodzi także założyć maleństwu rękawiczki, zwłaszcza w przypadku niemowląt. Dziecko należy ubierać w odzież, która nie będzie przylegała do skóry. W ten sposób zapobiegnie się niepotrzebnemu podrażnieniu skóry. Dobrze jest też często zmieniać pościel. W ten sposób można zapobiec powikłaniom ze strony zakażeń bakteryjnych. Letnia woda łagodzi świąd. Zaleca się, co jakiś czas opłukać ciało maluszka pod prysznicem. W przypadku, gdy pęcherzyki pojawią się w jamie ustnej można sporządzić roztwór z sody oczyszczonej i wody, którym dziecko będzie co jakiś czas płukało usta.

            Bywa, że wykwity na skórze mają postać krwotoczną. Czasami pojawia się cięższa forma skazy krwotocznej, czyli purpura fulminans. W takich przypadkach zazwyczaj skaza goi się samoistnie. Zdarza się jednak, że dochodzi do powikłań. Najbardziej powszechnym jest nadkażenie skóry spowodowane ropnymi bakteriami. Rzadziej dochodzi do powikłań poważniejszych, takich jak:

-śródmiąższowe zapalenie płuc

- zapalenie wątroby, nerek, stawów

- powikłania neurologiczne

             W okresie przed wystąpienia wysypki do dwóch tygodni po jej zakończeniu może dojść do zaburzeń móżdżkowych. Na skutek nich dziecko ma zaburzona równowagę, co objawia się tym, że zatacza się, pada na jeden bok podczas chodzenia czy siedzenia. Charakterystyczne jest też osłabienie napięcia mięśniowego oraz objawy ataksji móżdżkowej. W większości przypadków rokowania są dobre. Niestety zdarza się też, że rozwijają się inne objawy mózgowe, oponowe.

            W czasie trwania choroby lub po jej zakończeniu możliwe jest wystąpienie tzw. zespołu Reye?a. Jest to dość poważne. Na szczęście zdarza się stosunkowo rzadko. Notuje się, że liczba zgonów spowodowanych ospą wietrzna zdarza się w jednym przypadku na 40 tysięcy w ciągu roku. W przypadku osób dorosłych liczba zgonów na skutek ospy wynosi 1:1500.

            Ospa stwarza poważne zagrożenie dla płodu zwłaszcza w I trymestrze trwania ciąży. Może spowodować embriopatrię. Embriopatria charakteryzuje się niedorozwojem kończyn, bliznami skóry na kończynach. Występują również wady układu moczowego i oczu. Takie zagrożenie jest na skutek zarażenia przezłożyskowego.

            W przypadku zakażenia śródmacicznego noworodek może przyjść na świat z ospą wietrzną lub półpaśćcem, które pojawia się również u mamy. Zazwyczaj przebieg ospy jest łagodny. Jeżeli zakażenie wystąpi u mamy w okresie od 5 dni przed i 2 dni po porodzie ospa wietrzna przybierze cięższą formę. Wynika to z faktu, że w tak krótkim okresie nie zdąży się wytworzyć odpowiednia ilość przeciwciał. Choroba u noworodka trwa wówczas około 10 dni. Zdarzają się przypadki śmiertelne, które wahają się między 5-30%.

            Teoretycznie na ospę wietrzna można zachorować w każdym wieku. Najczęściej, bo aż w 90% przypadków choroba ta dotyczy dzieci do 9. roku życia. Apogeum zachorowań przypada między 5-9 rokiem życia. Praktycznie nie zdarza się, by zachorować na ospę więcej niż jeden raz. Podczas trwania choroby wytwarza się wystarczająca ilość przeciwciał, które chronią przed możliwością zarażenia się.

            Leczenie ospy polega na łagodzeniu objawów. Używa się maści i pudrów przeciwświądowych. Czasem dodatkowo podaje się środki uspokajające. Stosuje się także środki przeciwgorączkowe. Należy pamiętać, że dzieciom, które nie ukończyły 12. roku życia nie podaje się środków zawierających kwas acetylosalicylowy. Występuje on między innymi w aspirynie czy polopirynie. W przypadku wystąpienia powikłań podaje się antybiotyki. Możliwe jest złagodzenie przebiegu choroby. W tym celu stosuje się leki przeciwwirusowe.

            Można zaszczepić maleństwo przeciw ospie. Nie jest to szczepienie obowiązkowe, ale zalecane. Stosuje się je między 13-14 miesiącem życia w postaci szczepionki skojarzonej odra+świnka+ różyczka+ ospa.

            Ospa wymaga sporej cierpliwości zarówno od malca, jak i jego opiekunów. Rodzice muszą zadbać o to, by w miarę możliwości odizolować chorego od pozostałych członków rodziny i dopilnować, by pociecha nie drapała się.

© Urwis.pl
autor: Magdalena Waloszek

Bibliografia:
1. H. B. Valman, ABC od 1-7 roku życia dziecka, Warszawa 1995
2. red. B. Górnicki, B. Dębiec, J. Baszczyński, Pediatria , t. 2, Warszawa 1995
3. red. W. S. Gomółka, W. Rewerski, Encyklopedia zdrowia, Warszawa 2000

 

 

           

 

           

 



Opublikowano : 2006-05-20 (112056 odsłon)
Komentarze :