Zapalenie oskrzeli



Opublikowano : 2006-05-20 (136392 odsłon)

Zapalenie oskrzeli jest chorobą, która często występuje u dzieci. Wywołują ją wirusy: Parainfluezae v., Adenovirus, RS-virus, Rhinovirus. Choroba ta właściwie może wystąpić w ciągu całego roku. W rzeczywistości najwięcej przypadków zachorowań notuje się późną jesienią, zimą oraz wczesną wiosną. Jest to czas, kiedy organizm jest bardziej niż zwykle osłabiony. W wyniku działania niekorzystnych czynników zapalenie oskrzeli może przybrać postać przewlekłą lub zamienić w astmę oskrzelową.

Choroba dotyczy szczególnie małych dzieci. Częściej chorują chłopcy. Może się też przytrafić dorosłym. Tak naprawdę jest na nią narażony każdy niezależnie od wieku.

            Stwierdzono, że najwięcej zachorowań notuje się u dzieci poniżej 2. roku życia. Z badań wynika, że na setkę dzieci, co roku zdarza się 5-7 przypadków zachorowań. W przypadku, gdy dzieci są w wieku 9-15 lat ich układ odpornościowy jest dużo bardziej stabilny. Przypadków zachowań jest mniej, bo zdarzają się średnio u 4 na 100 badanych dzieci.

            Warunki, które szczególnie sprzyjają rozwojowi choroby to: chłodne powietrze, przebywanie w grupie z wieloma dziećmi, przebywanie w pomieszczeniach zatłoczonych, które nie są dobrze wywietrzone.

            W wyniku uszkodzenia przez wirus nabłonka rzęsowego, a tym samym odkrycie błony podstawnej może dojść do zakażenie bakteryjnego. Najbardziej znane bakterie wywołujące zakażenie to: S pneumonice, pneumonice, S. aureus, H. influenzae, Branhammela catarrhalis. Część z tych bakterii znajduje się w jamie nosowo-gardłowej dzieci zdrowych. Bakterie, które wywołują zapalenie płuc M. pneumoniae czasami są przyczyną zapalenia oskrzeli zwłaszcza wśród starszych dzieci oraz młodzieży.

            Pomocne w ustaleniu czy zapalenie zostało wywołane przez wirusy czy przez bakterie jest badanie wirusologiczne wymazu z błony śluzowej nosa i gardła. Istnieje jednak zastrzeżenie, że trzeba je wykonać do 5 dni trwania choroby. Dodatnie wyniki badań wydzieliny dróg oddechowych, które zostały pobrane podczas kaszlu z okolicy nadkrtaniowej, świadczą o zakażeniu bakteryjnym.

            Zdarza się, że zapalenie oskrzeli jest wywoływane drogą nieinfekcyjną. Mogą ją wywołać: alergia, astma, obduracyjna choroba płuc, zapalenie błony śluzowej spowodowane działaniem toksyn, np. spalin samochodowych, płynów, dymu itp. Alergeny i toksyny niszczą błonę śluzową gardła i oskrzeli, przyczyniając się do powstania przewlekłego stanu zapalnego. Jeżeli dwa lub więcej czynników wpłyną na zachorowanie, wówczas może dojść do przejścia przewlekłego stanu zapalnego w stan ostry.   

Na 3- 4 dni przed ujawnieniem się zapalenia oskrzeli występują objawy kataralne. Po tym czasie pojawia się kaszel. Jest on charakterystyczny. Początkowo suchy, następnie zamienia się w wilgotny, któremu towarzyszy odkrztuszanie sporych ilości zapalnej wydzieliny. Zdarza się, że małe dzieci, zamiast wypluwać wydzielinę, połykają ją. Z tego powodu niektóre wymiotują.

Przyczyną kaszlu jest podrażnienie receptorów kaszlu znajdujących się w tchawicy i oskrzelach. Niemowlęta oraz małe dzieci mają świszczący oddech. Sugeruje to mniejszą drożność oskrzeli. Duszności połączone z zaciąganiem klatki piersiowej występują stosunkowo rzadko.

W początkowej fazie choroby, gdy ilość wydzieliny zapalnej jest niewielki, objawy są dość skąpe. Wraz ze zwiększeniem się ilości wydzieliny zapalnej objawy przybierają pełniejsze rozmiary. O obwodowym rozdęciu płuc świadczy wypuk jawny lub bębenkowy. Pojawiają się szmery pęcherzykowe, świsty, furczenia, rzężenie o różnym nasileniu.

Mniej więcej po tygodniu trwania choroby odnawia się nabłonek rzęskowy oskrzeli. Niestety kaszel nie ustępuje trwa w dalszym ciągu jeszcze przez dwa tygodnie. Jeżeli po tym czasie nie przemija, to może to oznaczać wtórne zakażenie wirusowe albo bakteryjne. Może to być także obturacyjne zapalenie oskrzeli oskrzeli, które charakteryzuje się tym, że utrzymuje się przez wiele tygodni, przy czym raz widoczna jest poprawa, a kiedy indziej pogorszenie. Zapalenie obturacyjne występuje bardzo często u alergików.

Na podstawie badań radiologicznych trudno doszukać się zmian, pogrubionej tkanki śródmiąższowej, poszerzenia wnęk, zagęszczeń okołooskrzelowych. Trzeba dodać, że w przypadku obturacyjnego zaplenia oskrzeli zawsze spotyka się z obwodym rozdęciem płuc.

W pomieszczeniu, w którym znajduje się chore dziecko powietrze powinno być zawsze wilgotne. Przy leczeniu stosuje się aerozoloterapię. Należy również oklepywać dziecko i podawać leki mukolityczne np. Flegaminę czy Ambroxol. Nie można podawać syropów przeciwkaszlowych. Wynika to z faktu, że wpływają one na osłabienie naturalnego wydalania zapalnej wydzieliny.

Antybiotyki stosuje się tylko w niektórych przypadkach. Decyduje o tym lekarz po stwierdzeniu, że zapalenie oskrzeli zostało wywołane przez bakterie. Antybiotyki powinny być podane szczególnie niemowlętom i małym dzieciom. W tej grupie bardzo łatwo może dojść do nadkażenia.

Do niepokojących objawów świadczących o zapaleniu oskrzeli wśród niemowląt należą: brak apetytu, niepokój, problemy z oddychanie, poruszanie skrzydełkami nosa w trakcie oddechu, kaszel, gorączka. Rzadko można się spotkać z dusznościami.

Do niepokojących objawów świadczących o zapaleniu oskrzeli wśród starszych dzieci należą:

-męczący, suchy kaszel, który może wywołać wymioty, po paru dniach kaszel staje się bardziej wilgotny

-oddychaniu towarzyszą bóle oraz pieczenie w klatce piersiowej

- nie ma zbliżonej temperatury, gorączka ma różne nasilenie

             Zapalenie oskrzeli zazwyczaj przebiega w dwóch postaciach ostrej i przewlekłej. Ostre zapalenie oskrzeli charakteryzuje się tym, że jego przebieg jest krótki. Choroba zaczyna się nagle i niespodziewanie. Przewlekłe zapalenie oskrzeli cechuje się tym, że trwa dłużej. Występują nawroty, zwłaszcza, jeżeli chory jest narażony np. na wdychanie dymu tytoniowego lub jest alergikiem.

            W niektórych przypadkach może dojść do powikłań, zwłaszcza jeżeli choroba dotyka ludzi osłabionych z przewlekłymi schorzeniami, a ich odporność immunologiczna pozostawia sporo do życzenia. Do najczęstszych powikłań należy zapalenie płuc i pneumokokowe zakażenie płuc.

              Powikłania towarzyszą też przewlekłemu zapaleniu oskrzeli. Należą do nich: przerost prawej komory serca, obduracyjna choroba płuc, rozedma płuc, Nadreaktywność oskrzeli, które w konsekwencji prowadzą do objawów astmy.

             Zapalenie oskrzeli u osób dorosłych jest zaraźliwe. Na szczęście rzadko dochodzi do zarażeń. Dzieje się tak dlatego, że drobnoustroje, które wywołują zapalenie oskrzeli dopiero wtedy mogą zakażać, jeżeli osłabiona jest odporność organizmu lub błona śluzowa jest uszkodzona. Wiadomo, że uszkodzona błona nie jest w stanie zapewnić dobrego zabezpieczenia przed drobnoustrojami.

             Zdarza się, że zapalenie oskrzeli jest powikłaniem po przebytej grypie lub odrze. W takim przypadku zapaleniu oskrzeli często towarzyszy wysoka gorączka, bóle mięśniowe. Zapalenie oskrzeli wywołane przez wirus odry charakteryzuje się zapaleniem spojówek i światłowstrętem.

            Zapalenie oskrzeli jest trudne do zniesienie dla malucha, który musi się borykać z suchym nieprzyjemnym kaszlem. Warto przynajmniej na czas choroby dziecka nie narażać go na kontakt z dymem tytoniowym oraz zadbać, by powietrze w pomieszczeniu nie było zbyt suche.

© Urwis.pl
autor: Magdalena Waloszek

Bibliografia:     

1.H. B. Valman, ABC od 1-7 roku życia dziecka, Warszawa 1995

2.red. B. Górnicki, B. Dębiec, J. Baszczyński, Pediatria , t. 2, Warszawa 1995

3. red. W. S. Gomółka, W. Rewerski, Encyklopedia zdrowia, Warszawa 2000

 

 

                       

          

 

 

 

 

 

 

           



Opublikowano : 2006-05-20 (136392 odsłon)
Komentarze :