Studium (przeprowadzone na szczurach) po raz pierwszy unaoczniło, że silny stres doświadczany na wczesnych etapach życia zapoczątkowuje powolną deteriorację (a więc zanik, pogorszenie) komunikacji pomiędzy komórkami mózgu w dorosłości. Deficyty w sygnalizacji pojawiają się w hipokampie - regionie mózgu odpowiedzialnym za uczenie, przechowywanie oraz przywoływanie wspomnień czy wiadomości. Wyniki tych pionierskich badań zamieszczono w październikowym wydaniu "Journal of Neuroscience".
Liderka zespołu, dr Tallie Z. Baram, uważa, że utrata funkcji poznawczych w późniejszym życiu jest skutkiem zarówno czynników genetycznych, jak i środowiskowych. "O ile na razie nie jest jeszcze możliwa zmiana jednostkowego garnituru chromosomów, o tyle można kontrolować środowiskowy wpływ (zwłaszcza wywierany przez stres) na zdolności uczenia się i zapamiętywania na późniejszych etapach życia. Studium wskazuje nowe sposoby zapobiegania upośledzeniu funkcjonowania poznawczego".
Baram, Kirsten Brunson i inni odkryli, iż efektem zmniejszenia ilości wyściółki w klatkach, gdzie mieszkają nowo narodzone szczury z matkami, jest stres zarówno szczurzyc, jak i młodych. Wszystkie oznaki stresu znikały przed osiągnięciem przez szczurki dorosłości. Wchodząc jednak w wiek średni, stresowane w dzieciństwie zwierzęta zaczynały wykazywać oznaki deficytów w zakresie zapamiętywania lokalizacji obiektów, które wcześniej widziały oraz w rozpoznawaniu rzeczy widzianych poprzedniego dnia. Trudności te pogłębiały się z wiekiem i to znacznie szybciej niż u osobników, które w pierwszym tygodniu życia wychowywały się w normalnych warunkach.
Naukowcy pracujący w zespole Gary’ego Lyncha, profesora psychiatrii oraz ludzkiego zachowania na UCI oraz światowej sławy badacza mechanizmów uczenia się i pamięci, przyglądali się zmianie w aktywności komórek mózgu, będącej skutkiem wystawienia na działanie czynników stresowych we wczesnym dzieciństwie. Oto wyniki obserwacji - u stresowanych w niemowlęctwie szczurów nie występuje normalny wzrost natężenia komunikacji między neuronami za pośrednictwem synaps, będący podstawą uczenia się i zapamiętywania. Testując nieprawidłowości na poziomie komórkowym, badacze mierzyli aktywność elektryczną neuronów mózgu. Wydawała się ona normalna w okresie wczesnej dorosłości, ulegała jednak znacznemu zaburzeniu po osiągnięciu wieku średniego. Zmiany w aktywności neuronów pokrywały się z obserwowaną zmianą zachowania.
Jak ujawniło w zeszłym roku UNESCO, ponad 50% dzieci na świecie wzrasta w niekorzystnych, stresogennych warunkach. Pomimo podejrzeń, że w przypadku ludzi pod wpływem stresu z wczesnych etapów życia zachodzą te same zjawiska, co u szczurów, nie można na razie przeprowadzić odpowiednich badań. Dzieje się tak dlatego, że genetycznie jesteśmy bardziej skomplikowanymi organizmami. Cała nadzieja w przyszłości...
© Urwis.pl
autor: Anna Błońska